Sejarah dan Evolusi Perkhidmatan Obesiti di Hospital Putrajaya
Perkhidmatan obesiti di Hospital Putrajaya bermula daripada perancangan kertas kerja pada tahun 2006. Namun, Institut Endokrin hanya siap dibina dan mula beroperasi sepenuhnya pada tahun 2022.
Sebelum adanya klinik khusus, pengurusan obesiti tidak dilakukan secara spesifik. Doktor lebih banyak merawat komplikasi yang berkaitan seperti kencing manis dan darah tinggi, manakala obesiti itu sendiri belum dianggap sebagai satu penyakit yang perlu dirawat secara khusus.
1. Pakar yang menerajui perkhidmatan ini mendapat bimbingan awal daripada Profesor Khalid Kad di UKM sebelum menjalani latihan subkepakaran di Melbourne, Australia pada tahun 2002.
Di Melbourne, beliau melihat sendiri pengoperasian klinik obesiti yang berdedikasi, di mana pakar diet memainkan peranan penting dalam pengurusan berat badan melalui penggunaan penggantian makanan (meal replacement) seperti Optifast.
2. Usaha untuk mewujudkan Garis Panduan Amalan Klinikal (CPG) bagi Pengurusan Obesiti bermula sekitar tahun 2001.
CPG pertama telah dilancarkan pada tahun 2004, manakala CPG kedua hanya diterbitkan pada tahun 2023, iaitu hampir 20 tahun kemudian.
Sejak dua dekad lalu, pakar di Malaysia telah mengakui bahawa klasifikasi BMI untuk populasi Asia perlu mengambil kira ambang yang lebih rendah berbanding piawaian antarabangsa. Dalam konteks populasi Asia, tahap berlebihan berat badan (overweight/pre-obese) bermula pada BMI 23.
3. Ubat-ubatan: Pada peringkat awal, ubat seperti Duromine dan Sibutramine digunakan untuk membantu mengawal selera makan. Namun, Sibutramine kemudiannya ditarik balik daripada pasaran.
Kini, terdapat pilihan ubat-ubatan yang lebih baharu seperti Saxenda, yang diberikan melalui suntikan harian, serta Mounjaro dan Wegovy yang telah memasuki pasaran Malaysia.
Pembedahan Bariatrik: Pembedahan bariatrik pertama di Hospital Putrajaya dilakukan oleh Tan Sri Noor Hisham pada Jun 2004 menggunakan teknik gastric stapling.
Selepas itu, teknik pembedahan berkembang kepada gastric bypass dan sleeve gastrectomy, yang dilakukan oleh pakar-pakar yang mendapat latihan di Itali dan India.
Walaupun perkhidmatan ini pernah terhenti seketika kerana ketiadaan pakar bedah tetap, perkhidmatan pembedahan kini telah disambung semula dengan kerjasama pakar dari IKN.
4. Institut Endokrin yang baharu dibina dengan mengambil kira keperluan dan keselesaan pesakit obesiti.
Antara kemudahan yang disediakan termasuk:
- Pintu bilik dan kerusi menunggu yang lebih luas serta kukuh.
- Penimbang berat dan blood pressure cuff (BP cuff) bersaiz besar.
- Katil ICU dan meja bedah yang mampu menampung pesakit dengan berat badan yang tinggi.
- Unit fisioterapi moden yang dilengkapi kolam hidroterapi dengan sistem harness untuk membantu pesakit obesiti menjalani terapi dengan lebih selamat.
5. Perkhidmatan ini telah dijenamakan semula sebagai Klinik Perubatan Bariatrik (PMC) sebagai salah satu usaha untuk mengurangkan stigma terhadap pesakit obesiti.
Salah satu inovasi utama ialah program COMET, iaitu program gaya hidup dalam talian selama 10 minggu.
Program ini melibatkan bimbingan daripada pakar diet, pakar fisioterapi dan pakar psikologi bagi memastikan pesakit mendapat sokongan yang lebih intensif dalam usaha menurunkan berat badan, sama ada sebelum atau selepas rawatan perubatan dan pembedahan.
Sumber Artikel:
Datuk Dr. Zanariah Binti Husin
Pakar Perunding Endokrinologi
Hospital Putrajaya
