Pengenalan kepada Subfertiliti
Subfertiliti ditakrifkan sebagai kegagalan untuk hamil selepas setahun atau lebih melakukan hubungan seksual secara tetap.
Ia diklasifikasikan kepada dua jenis:
- Primary: Pasangan atau wanita yang tidak pernah hamil sebelum ini.
- Secondary: Wanita yang pernah hamil sebelum ini, walaupun kehamilan itu berakhir dengan keguguran atau kehamilan ektopik.
Situasi di Malaysia
Isu kesuburan kini menjadi tajuk utama kerana Kadar Kesuburan Jumlah (TFR) di Malaysia sedang menurun dengan mendadak. Kadar TFR Malaysia pernah mencecah tahap terendah iaitu 1.7, sedangkan kadar penggantian yang diperlukan adalah 2.1.
Dianggarkan satu daripada lapan pasangan akan mengalami kesukaran untuk mendapatkan anak.
Bila Perlu Berjumpa Doktor?
Tempoh untuk mencuba secara semula jadi bergantung kepada umur wanita:
- Bawah 35 tahun: Boleh mencuba sehingga satu tahun.
- 30 tahun ke atas: Jangan buang masa; jika tidak hamil selepas 6 bulan, segera berjumpa doktor.
- 40 tahun ke atas: Jika gagal hamil selepas satu atau dua bulan, terus dapatkan bantuan pakar.
Punca-Punca Ketidaksuburan
Masalah kesuburan boleh dibahagikan kepada:
- 30% faktor lelaki: Masalah penghasilan atau penghantaran sperma.
- 30% faktor wanita: Masalah ovulasi, tiub Fallopian tersumbat atau masalah rahim.
- 30% gabungan: Kedua-dua pasangan mempunyai isu kesuburan.
- 10% tidak dapat dijelaskan: Punca tidak dapat dikenal pasti walaupun ujian telah dilakukan.
Umur: Umur adalah faktor paling penting bagi wanita kerana mereka dilahirkan dengan jumlah telur yang tetap, dan kualiti serta kuantiti telur tersebut akan merosot secara drastik mengikut usia.
Faktor Risiko dan Gaya Hidup
Beberapa faktor yang menyumbang kepada peningkatan masalah kesuburan termasuk:
- Gaya Hidup: Tekanan mengejar kerjaya dan berkahwin pada usia lewat.
- Kesihatan: Jangkitan penyakit kelamin (STD), obesiti, merokok dan pengambilan alkohol.
- Suhu Testis: Bagi lelaki, pemakaian pakaian dalam yang terlalu ketat atau pendedahan kepada suhu panas (seperti sauna) boleh menjejaskan penghasilan sperma kerana testis perlu berada pada suhu yang lebih rendah daripada suhu badan.
- Pencemaran: Pencemaran alam sekitar menjejaskan kualiti air mani lelaki secara global.
Pemeriksaan dan Rawatan
Langkah pertama dalam menangani subfertiliti adalah pengambilan sejarah perubatan yang lengkap dan pemeriksaan fizikal bagi kedua-dua pasangan.
Ujian untuk Wanita:
- Ujian hormon (FSH, LH, Progesteron).
- Tahap AMH untuk rizab ovari.
- Imbasan ultrasound.
Ujian untuk Lelaki:
- Analisis air mani untuk memeriksa bilangan, pergerakan (motiliti) dan bentuk sperma.
Rawatan
Rawatan tidak semestinya melibatkan prosedur yang rumit. Faktanya, kurang daripada 3% pasangan memerlukan rawatan IVF.
Rawatan awal merangkumi:
- Gaya Hidup Sihat: Diet seimbang (suku-suku separuh), senaman secara tetap dan pengambilan asid folik.
- Induksi Ovulasi: Penggunaan ubat seperti Clomiphene Citrate atau Letrozole untuk membantu wanita menghasilkan telur.
- Prosedur IUI: Memasukkan sperma yang telah diproses terus ke dalam rahim semasa waktu subur.
Selain rawatan fizikal, sokongan psikologi dan kaunseling adalah sangat penting kerana perjalanan menghadapi masalah kesuburan boleh menjadi sangat tertekan bagi pasangan.
Sumber:
- MMA Webinar
- Dr Tham Siong Wai, O&G Specialist, Hospital Raja Permaisuri Bainun, Ipoh
